خبرگزاری مهر، گروه استانها - محراب علوی: اربعین در خوزستان، رویدادی بزرگ از جنس ایمان همدلی و حرکت جمعی است که هر ساله این استان را به یکی از مهم ترین کانون های میزبانی زائران حسینی تبدیل می کند. در روزهایی که جاده ها به سمت مرزها رنگ و بوی سفر می گیرند و مواکب و ایستگاه های خدمت رسانی جان تازه ای به مسیرها می بخشند خوزستان بار دیگر در جایگاه دروازه پررفت و آمد زیارت ایفای نقش می کند.
در این میان مرزهای شلمچه و چذابه نه فقط گذرگاه جغرافیایی بلکه صحنه ای زنده از مشارکت دستگاه های اجرایی حضور نیروهای خدماتی و همراهی مردمی هستند. هر عددی که در آمارهای تردد ثبت می شود در واقع تصویری از یک حرکت وسیع انسانی است که با شور مذهبی و تلاش شبانه روزی مجموعه های مختلف در هم آمیخته است. آنچه امروز در این دو مرز دیده می شود در واقع نمایش ظرفیت خوزستان در مدیریت یکی از بزرگ ترین جابه جایی های جمعیتی کشور است.
اگرچه حجم بالای تردد به طور طبیعی نیازمند برنامه ریزی مستمر و تقویت خدمات است اما شواهد میدانی و آمارهای رسمی نشان می دهد که روند خدمت رسانی به زائران با انسجام بیشتری دنبال می شود. از ساماندهی عبور و مرور در پایانه ها تا پشتیبانی سوخت و حمل ونقل و از حضور ناوگان عمومی تا هماهنگی با طرف عراقی برای عبور روان تر زائران همه این موارد از فعال شدن یک شبکه گسترده پشتیبانی حکایت دارد که تلاش می کند سفر زائران با سهولت بیشتری انجام شود.
۸۶۴ هزار نفر تردد ثبت شد
یزدان خسروی مدیرکل راهداری و حمل ونقل جاده ای خوزستان در گفتگو با خبرنگار مهر با تشریح آخرین وضعیت تردد زائران از مرزهای استان بیان کرد: از بیست و پنجم تیر تا ششم مرداد سال جاری برابر با یکم تا سیزدهم ماه صفر مجموع تردد مسافران ایرانی و خارجی از دو پایانه مرزی شلمچه و چذابه به ۸۶۴ هزار و ۱۸۰ مورد رسیده است.

مدیرکل راهداری و حمل ونقل جاده ای خوزستان گفت: در این بازه زمانی ۷۰۷ هزار و ۲۷۱ تردد در پایانه مرزی شلمچه و ۱۵۶ هزار و ۹۰۹ تردد در پایانه مرزی چذابه به ثبت رسیده است.
این آمارها نشان می دهد که خوزستان در ایام منتهی به اربعین بار دیگر به یکی از پرترددترین و فعال ترین محورهای زیارتی کشور تبدیل شده است. حجم قابل توجه تردد در شلمچه از یک سو گویای استقبال گسترده زائران از این مرز است و از سوی دیگر نشان دهنده تمرکز امکانات و ظرفیت هایی است که برای پاسخگویی به این موج عظیم پیش بینی شده است. چذابه نیز در کنار شلمچه نقش مکمل و مهمی در توزیع این حرکت ایفا کرده و بخشی از بار سنگین تردد را با روندی منظم بر عهده گرفته است.
خسروی با اشاره به تردد زائران ایرانی از مرز شلمچه عنوان کرد: در مدت یادشده ۱۴۰ هزار و ۳۰۶ زائر ایرانی از طریق این مرز وارد کشور شدند و ۴۹۴ هزار و ۴۳۶ زائر ایرانی نیز از مرز شلمچه از کشور خارج شدند.
وی افزود: همچنین در پایانه مرزی چذابه طی همین مدت ۳۱ هزار و ۳۷۵ زائر ایرانی وارد کشور شدند و آمار خروج زائران ایرانی از این مرز به ۱۰۹ هزار و ۴۷۳ نفر رسید.
مدیرکل راهداری و حمل ونقل جاده ای خوزستان تصریح کرد: در مجموع دو پایانه مرزی استان ۱۷۱ هزار و ۶۸۱ تردد ورودی و ۶۰۳ هزار و ۹۰۹ تردد خروجی زائران ایرانی ثبت شده است.
برآیند این ارقام بیش از هر چیز از شتاب گرفتن موج عزیمت زائران به عتبات عالیات حکایت دارد. در واقع با نزدیک شدن به روزهای اوج سفر روند خروج زائران شدت بیشتری گرفته و مرزهای استان در حال تجربه یکی از پرتحرک ترین مقاطع سال هستند. این وضعیت علاوه بر آنکه بازتابی از اشتیاق مردم برای حضور در راهپیمایی اربعین است نشان می دهد سازوکارهای اجرایی برای مدیریت این حجم از تردد وارد مرحله عملیاتی جدی شده است.
۲۸ هزار زائر خراجی تردد کردند
خسروی همچنین به تردد زائران خارجی اشاره و اظهار کرد: در بازه زمانی یادشده ۲۸ هزار و ۱۶۸ زائر خارجی از طریق مرزهای استان وارد شده اند که ۲۱ هزار و ۶۵۳ نفر از مرز شلمچه و ۶ هزار و ۵۱۵ نفر از مرز چذابه تردد داشتند.

وی ادامه داد: برای خروج مسافران خارجی نیز ۶۰ هزار و ۴۲۲ تردد ثبت شده که ۹ هزار و ۵۴۶ نفر از مرز چذابه و ۵۰ هزار و ۸۷۶ زائر از مرز شلمچه خارج شده اند.
حضور چشمگیر زائران خارجی در کنار زائران ایرانی جلوه ای دیگر از گستره بین المللی اربعین در مرزهای خوزستان است. این آمارها نشان می دهد که استان خوزستان بخشی از مسیر مشترک امت اسلامی در بزرگ ترین گردهمایی مذهبی منطقه به شمار می رود. در چنین فضایی هرچه هماهنگی میان بخش های اجرایی بیشتر باشد تجربه سفر نیز برای زائران از ملیت های مختلف روان تر و مطلوب تر خواهد شد.
میان این حجم از تردد موضوع حمل ونقل جاده ای نیز جایگاه ویژه ای پیدا می کند. در همین زمینه معاون فنی و راه های روستایی اداره کل راهداری و حمل ونقل جاده ای خوزستان و مسئول امور حمل ونقل و سوخت قرارگاه اربعین در مرز شلمچه از فعالیت ناوگان عمومی برای انتقال زائران به این مرز خبر داد.
محسن حق نیا اظهار کرد: در بازه زمانی از اول تا دوازدهم صفر برابر با ۲۵ تیر تا پنجم مرداد ۱۴۰۵ یک هزار و ۸۷ فقره صورت وضعیت برای ناوگان عمومی صادر و طی آن ۲۲ هزار و ۲۶۱ مسافر به مرز شلمچه منتقل شده اند که سهم ناوگان عمومی جاده ای در انتقال زوار به این مرز ۷.۵ درصد برآورد شده و مابقی ترددها از طریق خودروهای شخصی صورت گرفته است.
اگرچه سهم خودروهای شخصی در این جابه جایی ها بالا بوده اما حضور ناوگان عمومی در همین مقطع نیز بیانگر فعال بودن خطوط پشتیبان و استفاده از ظرفیت حمل ونقل سازمان یافته در مسیر اربعین است. آنچه از مجموع آمارها برمی آید این است که ساختار سفر زائران در این ایام متنوع شده و بخشی از مسافران با خودروهای شخصی و بخشی با ناوگان عمومی راهی مرز می شوند. این تنوع در شیوه سفر می تواند در صورت پشتیبانی مناسب به روان سازی بیشتر ترددها کمک کند.
حق نیا درباره بیشترین مبدأ تردد زوار غیربومی بر اساس صورت وضعیت های صادره تصریح کرد: استان های کرمان با ۳۷۵ صورت وضعیت فارس با ۱۹۹ صورت وضعیت و تهران با ۱۳۵ صورت وضعیت بیشترین سهم را در اعزام زائران به مرز شلمچه از طریق ناوگان عمومی داشته اند.
کرمان در راس ترددها
وی ادامه داد: همچنین در بخش تردد خودروهای شخصی پلاک های متعلق به استان های کرمان فارس تهران و بوشهر بیشترین حجم حضور در محورهای منتهی به شلمچه را به خود اختصاص داده اند.

این آمارها نشان می دهد که مرز شلمچه برای طیف وسیعی از مسافران سراسر کشور به یکی از مسیرهای اصلی عزیمت تبدیل شده است. حضور پرتعداد زائران از استان های مختلف کشور یک پیام روشن دارد و آن این است که شلمچه در ذهن و برنامه سفر بسیاری از کاروان ها و خانواده ها جایگاهی مهم یافته است. این ظرفیت در عین حال می تواند زمینه ای برای تقویت هرچه بیشتر خدمات بین راهی و توسعه مدل های منسجم تر جابه جایی در سال های آینده باشد.
در کنار حمل ونقل موضوع تامین سوخت نیز از جمله محورهای مهم خدمت رسانی به زائران در این روزهاست. مدیرکل انتظامی مرزی استانداری خوزستان از استقرار دو جایگاه سیار بنزین در مسیر رفت و برگشت مرز چذابه خبر داد و این اقدام را بخشی از برنامه های پشتیبانی برای رفاه حال زائران عنوان کرد.
عبدالرضا سعیدی نیا اظهار کرد: با آغاز پیک سفر دو جایگاه سیار بنزین در مسیر رفت و برگشت محدوده بوستان تا چذابه مستقر شده است.
سوخت کاملا تامین شده است
وی افزود: این جایگاه ها به صورت شبانه روزی فعالیت می کنند و برای رفاه حال زائران تا ۵۰ لیتر بنزین بدون کارت و بدون هیچ گونه محدودیتی در اختیار آنان قرار می دهند.
استقرار این جایگاه ها می تواند بخشی از دغدغه رانندگان و زائرانی را که با خودروهای شخصی عازم مرز می شوند کاهش دهد. فعالیت شبانه روزی این مراکز نشان می دهد که برنامه ریزی ها متناسب با شرایط پرفشار سفر انجام شده و تلاش بر آن است که در مسیرهای منتهی به مرز خللی در تامین سوخت ایجاد نشود. چنین تمهیداتی در کنار سایر خدمات بین راهی می تواند حس اطمینان بیشتری برای زائران فراهم کند و کیفیت سفر را ارتقا دهد.
مدیرکل انتظامی مرزی استانداری خوزستان با اشاره به هماهنگی های انجام شده در پایانه مرزی چذابه گفت: با همکاری طرف عراقی و پلیس گذرنامه عبور زائران به صورت گروهی و زمان بندی شده انجام می شود تا فشار کمتری به دو طرف در پایانه وارد شود و خدمات حمل ونقل و پذیرایی نیز با نظم بیشتری ارائه شود.
این هماهنگی دوجانبه از جمله نشانه های مهم انسجام میدانی در مدیریت ترددهای اربعین است. عبور گروهی و زمان بندی شده زائران در صورتی که با اطلاع رسانی دقیق همراه باشد می تواند به کاهش تراکم و افزایش نظم در پایانه ها کمک کند. تجربه سال های گذشته نیز نشان داده است که هر اندازه هماهنگی میان بخش های مرزی بیشتر باشد رضایت زائران و سرعت خدمت رسانی نیز افزایش می یابد.
سعیدی نیا در خصوص زائران اتباع بیان کرد: برخی اتباع غیرایرانی بدون ویزا و گذرنامه وارد خوزستان شده اند در حالی که صدور روادید و گذرنامه در این استان انجام نمی شود و آنان باید مدارک خود را در استان های مبدأ دریافت کنند.

وی با اشاره به آمار تردد زائران در مرز چذابه عنوان کرد: تا روز گذشته ۲۷ هزار و ۲۴۶ نفر ورود ایرانی و ۹۷ هزار و ۸۰ نفر خروج ایرانی ثبت شده و مجموع تردد در این مرز به ۱۳۶ هزار و ۱۳۹ نفر رسیده است.
طرح این موضوع از سوی مسئولان می تواند به آگاهی بخشی بهتر برای زائران اتباع کمک کند تا پیش از رسیدن به مرز مدارک خود را کامل کنند و روند سفر با سهولت بیشتری پیش برود. در واقع بخشی از مدیریت موفق اربعین به همین اطلاع رسانی های دقیق وابسته است؛ اطلاع رسانی هایی که اگر به موقع و فراگیر انجام شود از بروز ازدحام های غیرضروری جلوگیری خواهد کرد و زمان بیشتری را برای خدمات رسانی هدفمند در اختیار نیروهای اجرایی قرار می دهد.
از سوی دیگر آمار ثبت شده در چذابه نیز نشان می دهد این مرز با وجود حجم کمتر نسبت به شلمچه سهمی موثر در ساماندهی ترددهای اربعین دارد. فعال بودن همزمان دو مرز مهم در خوزستان یک مزیت راهبردی برای استان است و این امکان را فراهم می کند که با مدیریت بهتر ظرفیت ها از تمرکز بیش از حد جمعیت در یک نقطه جلوگیری شود. در صورت تداوم تقویت خدمات و توزیع مناسب امکانات هر دو مرز می توانند مکملی کارآمد برای یکدیگر باشند.
در مجموع آنچه از داده های رسمی و اظهارات مسئولان برمی آید تصویری از خوزستانی فعال آماده و در حال خدمت رسانی گسترده به زائران اربعین است. ثبت بیش از ۸۶۴ هزار تردد در دو مرز شلمچه و چذابه گواه روشنی بر پویایی این مسیرها و حجم بالای جابه جایی جمعیت در روزهای اخیر است. در کنار این آمار اقدامات پشتیبانی مانند استقرار جایگاه های سیار سوخت صدور صورت وضعیت برای ناوگان عمومی و هماهنگی برای عبور زمان بندی شده نیز نشان می دهد دستگاه های متولی با تمرکز بیشتری در میدان حاضر شده اند.
اربعین برای خوزستان صحنه ای از مسئولیت و افتخار است. استانی که در گرمای مرداد با تمام ظرفیت خود به استقبال زائران می رود امروز بار دیگر نشان داده است که می تواند در بزنگاه های ملی و مذهبی نقش آفرینی موثری داشته باشد. اگر این روند با همین هماهنگی و ارتقای مستمر خدمات ادامه یابد مرزهای خوزستان نه فقط گذرگاه سفر بلکه نمادی از میزبانی آبرومندانه و پرشور مردم ایران در مسیر عشق حسینی خواهند بود.


نظر شما